من توریستم بزرگترین پرتال گردشگری

پنجشنبه ۱۶ تیر ۱۴۰۱

بازدید :
1446

قلعه ماركوه




امتیاز (4 از 10) از مجموع 1 رای

در جنوب شرقی شهر كتالم بر فراز كوهی منفرد، بقایای دژ باستانی ماركوه، مشاهده می شود. ماركوه یكی از كوه های منطقه و با ارتفاعی كم در جنوب شرقی رامسر و در شرق شهر كتالم واقع است و مشرف به دریا می باشد، این كوه كه بر بخشی از منطقه كتالم رامسر سایه افكنده و چندان مرتفع نیست با موقعیت خاصی كه دارد در طول تاریخ مورد توجه بوده است، چرا كه در منتهی الیه شمال البرز قرار گرفته و نزدیك دریا می باشد و از سمت جنوب تا ارتفاعات گرسباسر كه فاصله ی زیادی از همدیگر دارند همه جا را می توان زیر نظر قرار داد. ماركوه علاوه بر این كه نام این كوه است نام روستایی نیز می باشد كه در دامنه شمالی آن قرار دارد و در حال حاضر داخل محدوده شهر كتالم است و آن را ماركوبن می نامند و جاده آسفالته كتالم به تالار سر از كنار آن می گذرد. حدودا بیست سال قبل تاسیسات تقویت كننده رادیو و تلوزیون روی این كوه به وجود آمده است.
قلعه ماركوه از قلاع پوشش جنگلی گیلان باستان است كه با ملاط سنگ و ساروج ساخته شده و در حال حاضر دكل تلویزیون شهرستان رامسر در كنار آن قرار دارد. با گذشت چندین قرن هنوز آثاری از آن بر جای مانده است. تاریخ دقیق بنای این قلعه مشخص نیست، اما وقایعی كه در این قلعه رخ داده حكایت از قدمت تاریخی قلعه دارد و با توجه به مشاهده ی نشانه های تمدن ساسانی در قلعه ماركوه تاریخ بنای آن قطعا به پیش از اسلام می رسد. در مورد علت نام دژ ماركوه، چندین دیدگاه وجود دارد كه به باور سید محمد تقی سجادی، مولف كتاب " تاریخ و جغرافیای تاریخی رامسر " دیدگاه های دیگر زاده ی اذهان بشر بوده و آن چه به حقیقت نزدیك تر می باشد این است كه ماركوه منسوب به مار و مار مترادف با مارد، آمارد و مرد به فتح میم است . آماردها به مردمی می گفتند كه پیش از ورود آریایی ها میان كاس ها ، كادوسی ها و تپورها در جنوب شرقی گیلان و غرب مازندران (تا تنكابن امروزی) و حوالی آن سكونت داشتند، از طرفی هم بنا به نوشته حدود العالم «مرد» نام یكی از نواحی دهگانه جلگه ای ساحلی دیلم بوده است كه ظاهرا در حوالی همین ماركوه قرار داشت چه بر اساس تقسیماتی كه همین نویسنده به عمل آورده است از چالكرود، لترا، مرد وجود اهنجان(=جورده آهنجان كه منطبق با منطقه ییلاقی جواهرده است) نام می برد و نواحی یاد شده در محدوده شهرستان رامسر واقع اند، ظاهرا چنین به نشر می رسد كه: ماركوه یعنی كوهی است كه متعلق به مارها(آماردها، آمردها، ماردها و مردها) می باشد. چیزی كه هست در تلفظ عامیانه ماركوه بدون " ها " به كار می رود.
در تاریخ تپورستان از قلعه ای به نام اُزبلو نام برده شده و چنین به نظر می رسد كه مقصود از آن همین قلعه ماركوه باشد. میان این قلعه و قلعه شاه نشین یا قلعه بند ، ارتباطی تنگاتنگ وجود دارد. این قلعه ها با وقایعی كه در سال 536 هجری قمری اتفاق افتاد ، به تسخیر اسماعیلیان در آمدند و اسماعیلیان برای آنان حاكم معین نمودند وضع داخلی قلعه ماركوه از لحاظ وسعت به نحوی است كه گنجایش صد سرباز را دارد و همگی به راحتی می توانند در آن زندگی كنند. در مركز قلعه چاهی است كه بر اساس روایات محلی، روزگاری میان آن و قلعه ای به نام قلعه باغ كه در نیاسته رامسر واقع است و فاصله بالنسبه زیادی با ماركوه دارد راه ارتباطی وجود داشت.
وجود قطعات سفالین تنبوشه های شكسته در داخل قلعه ماركوه حاكی از آن است كه آب آشامیدنی قلعه از چشمه های دور دست تامین می گردید. برج و باروی این قلعه با گذشت سالهای مدید و با وجود فراز و نشیب زمین و زمان هنوز برقرار است و استحكام آن بیشتر بدان لحاظ می باشد كه از سنگ و گچ غربالی ساخته شده است. طول ضلع شرقی آن70/17 متر و قعر آن 30/2 متر و ارتفاعش 30/6 متر و طول ضلع غربی آن 9 متر تمام است. ضلع شمالی با سنگی كه در امتداد آن قرار دارد به دو قسمت تقسیم می شود: قسمت غربی آن 80/14 متر و قسمت شرقی آن كه از سر سنگ جدا می گردد 15 متر است.

نقاره خانه قلعه ماركوه

میزرا حسن خان اعنماد السلطنه كه این قلعه را از نزدیك دیده است می نویسد: « در تنكابن كوهی است موسوم به ماركوه و دخمه های متعدد و شب پره های زیادی در این دخمه ها هست كه خود را به آدم و چراغ می زنند و مانع از دخول به دخمه ها می باشند. بالای آن كوه، جایی است مشهور به نقاره خانه، هرگاه سنگی بر آن موضع بزنند صدایی مثل طبل حادث می شود و تا نیم فرسخ آن صدا می رود»

اسماعیلیان در قلعه ماركوه

اسماعیلیان هر كجا كه قدم می نهادند اگر قلعه ای را می یافتند بلا فاصله آن را تسخیر می كردند. قلعه ماركوه به لحاظ اهمیت استراتژیك مورد توجه آنان قرار گرفت و در بعضی مواقع ولایت گرجیان را به طمع تسخیر قلعه یاد شده مورد هجوم قرار می دادند. قلعه ماركوه در نیمه اول قرن ششم هجری بر اثر یورش های مكرر اسماعیلیان به تسخیر آنان در آمد و آنان به بازسازی آن جا پرداختند و نامش را مبارك كوه نهاده و كیا محمد بن علی خسرو فیروزی را حاكم آن جا قرار دادند و چون بر گرجیان پیروز شدند به الموت(قلعه ای كه از دیلمیان خریداری كرده بودند.) بازگشتند. گرجیان قبلا نیز دوبار به دست اسماعیلیان افتاده بود، بار اول در سال 498 هجری قمری بعد از مرگ سلطان محمد بن ملكشاه سلجوقی اتفاق افتاد و گیلان و مازندران و رستمدار و تنهجان و گرجیان به تسخیر آنان درآمد. برای دومین بار در سال 510 هجری قمری ولایات یاد شده را اسماعیلیان تصرف كردند. چندی بعد یعنی در اواخر همین قرن بر دامنه فتوحاتشان افزوده گشت و از ملاط تا سخت سر به چنگ ایشان افتاد و این فرقه بیش از نیم قرن این منطقه را زیر سلطه خود داشتند.


سومین فصل حفاری ماركوه آغاز شد و بر اساس یافته های فصول قبلی كاوش، این قلعه به لحاظ معماری و ملاط به كار رفته با محوطه ساسانی فیروزآباد فارس نیز مشابهت دارد. از دو فصل قبلی حفاری مهم ترین كاوش ماركوه، خارج شدن این قلعه از زیر كوهی از جنگل ذكر شده است . در فصل سوم پس از نورپردازی و تثبیت قلعه توسط محمدعلی كفاشی، كارشناس ارشد باستان شناسی، حفاری ماركوه برای رسیدن به كف و دریافت اطلاعات كامل تر ادامه پیدا می كند، ضمن این كه به دلیل كشف آثار مختلف از دوره های پیش از اسلام تا اسلامی، بسیاری از كارشناسان در تخصص های مختلف گیاه شناسی، زمین شناسی، انسان شناسی، مردم شناسی، ژئوفیزیك، نقشه بردار و باستان شناس در این كاوش فعالیت دارند.

قلعه ماركوه

قلعه ماركوه

ادرس قلعه ماركوه

قلعه مارکوه در جاده بین رامسر - تنکابن و در نزیدیکی روستایی به همین نام قرار دارد و از بناهای دوره اسلامی به حساب می‌آید.جهت مشاهده آدرس قلعه ماركوه ، می توانید از نقشه زیر استفاده کنید


نصاویر قلعه ماركوه

نقشه قلعه ماركوه

نظرات شما در مورد قلعه ماركوه


قلعه های ایران قلعه های شهر رامسر قلعه های استان مازندران