من توریستم بزرگترین پرتال گردشگری

جمعه ۱۵ اسفند ۱۳۹۹

بازدید :
1413

آیینه خانه سردار مفخم




امتیاز (0 از 10) از مجموع 0 رای

عمارت مفخم، روبه‌روی آیینه خانه، بنای زیبای دیگری در شهر بجنورد است كه اكنون محل استقرار سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان است. این بنا 32 اتاق و دو تالار دارد كه آینه‌كاری و كاشی‌كاری و گچبری‌های آنها بسیار زیبا و تماشایی است
آیینه خانه سردار مفخم از آثار منحصر به فرد عصر ناصری در مركز شمال خراسان است كه در گذشته داخل باغ بزرگی قرار داشته است و همراه ابنیه دیگر از جمله عمارت مفخم-دروازه ورودی حوض خانه-باغ فواره و كلاه فرنگی، دارالحكومه مفخم را تشكیل می داده است. عمارت كلاه فرنگی بر اثر زلزله شدیدی كه در بجنورد رخ داد تخریب شد و هم اكنون تنها آیینه خانه و عمارت مفخم به جای مانده است.بنای 130ساله آیینه خانه كه اكنون به موزه مردم شناسی بجنورد تبدیل شده است، در سال 1376خریداری شد و پس از مرمت در سال 1379به بهره برداری و به شماره 31167 در فهرست آثار ملی به ثبت رسید.


بانی این اثر یارمحمدخان سهام الدوله بجنوردی معروف به سردار مفخم و معمار آن ممتحن الملك شقاقی بود كه مدرسه شهید مطهری تهران، (سپهسالار سابق) از جمله كارهای اوست. وی پس از تحصیل در مدرسه دارالفنون به دستور ناصرالدین شاه برای گذراندن تحصیلات عالیه در رشته معماری به فرانسه رفت و پس از بازگشت مسئول ساخت چند کاخ شد. سقف این عمارت پوشش سفال داشت كه در تعمیرات بعدی تبدیل به سقف شیروانی گالوانیزه شده است.از نكته های قابل توجه این تالار وجود تصاویر134تن از شخصیت های برجسته عصر صفوی تا دوره قاجار و هم چنین سران حكومتی كشورهای هم جوار است؛ در این زمینه می توان به تصاویر شاه طهماسب، شاه عباس، آقا محمدخان، فتحعلیشاه وكریم خان زند اشاره کرد كه در قسمت گلویی زیر سقف نصب شده است.در تزئین تالار از 17 طرح مختلف استفاده شده است كه شامل نقش چهل چراغ، مقرنس، نمای بیرون عمارت و نقوش استیلیزه گیاهی هندسی است.بنای تاریخی آئینه خانم مفخم، ساختمان زیبایی كه از دوره قاجاریه به جا مانده و با شماره 31167 در آثار ملی به ثبت رسیده و اكنون موزه زیبایی شده كه تماشای آن بسیار لذت‌بخش است.


ویژگی های معماری بنا

مصالح به كار رفته در این بنا شامل آجر، ماسه، گچ، ملات ساروج، پی سنگی و شفته آهك است كه برای رعایت اصول معماری در زیرسازی و پی این بنا از سنگ استفاده شد و هم چنین چوب ارس به شكل عمودی و افقی نیز به منظور استحكام بنا در آن به كار رفته است.آیینه خانه توسط فضای سبز محدودی از جمله گل كاری و احداث چپر و پرچین از كل مجموعه دارالحكومه جدا می شد. بنای مذکور دارای پلانی آزاد با رعایت نظام هندسی وجود تقارن و الهام پذیری از معماری سنتی ایران و غرب است؛ به عنوان مثال استفاده از كاشی 7 رنگ در ساخت آن به وضوح مشاهده می شود. در ساخت نمای آیینه خانه نیز از كاشی در 3 تكنیك 7 رنگ، معقلی و اسلیمی استفاده شده است.نقوش اسلیمی نیز نگاره هایی برگرفته از مظاهر طبیعت است كه برای پرهیز از شبیه سازی طرح شده است. ابعاد بنا 90/10*18 متر و ارتفاع آن بااحتساب مناره ها 60/14 متر و مساحتی بالغ بر 5/392 متر را شامل می شود.ساختمان دارای 3 در ورودی در ضلع های شمالی (ورودی اصلی) غربی و شرقی است كه هر3 به راهرویی در طبقه اول منتهی می شود. در یك طرف این راهرو حجره هایی قراردارد و در سوی دیگر 4 اتاق. در 2 انتهای راهرو پله هایی تعبیه شده است كه به طبقه فوقانی جایی كه تالار آیینه در آن واقع شده است ختم می شود و طبقه دوم نیز شامل 4 اتاق و تالار آیینه است. در های این طبقه از جنس چوب صندل است كه با استخوان تزئین شده است. وجود سقف های مشبك چوبی در این بنا از شاخص های معماری عصر قاجار است.در نمای شمالی (اصلی) عمارت 4 نیم ستون به قطر تقریبی 110 سانتی متر و ارتفاع 10 متر مشاهده می شود.2 نیم ستون دارای یك تاج نیم دایره ای است كه شكل گلدسته را تداعی می كند و 2 نیم ستون دیگر به دلیل وقوع زلزله بدون تاج است كه بعد از مرمت جای آن خالی گذاشته شده است. این نیم ستون ها با كاشی های فیروزه ای و لاجوردی و نیز كاشی های سیاه سفید و زرد مزین شده است.نیم ستون ها با خط معقلی بسیار زیبایی آراسته شده است كه نام مبارک پیامبر اسلام(ص) به طورمنظم در این نیم ستون ها از پایین به بالا 12 مرتبه تكرار شده است. یك مرتبه به رنگ سیاه و یك بار به رنگ زرد كه نیم ستون ها به پایه ای از سنگ مرمر ختم می شود.در قسمت فوقانی نمای اصلی یك تاج نیم دایره ای وجود دارد كه نسبت به 2 تاج نیم دایره ای روی مناره ها بسیار بزرگ تر است .در حاشیه تاج اصلی یك ردیف كاشی با نقش گل لاله به رنگ قرمز و آبی به صورت سر بالا و واژگون نصب شده است. در قسمت داخلی این نیم دایره یك سری نقوش اسلیمی زیبا مشاهده می شود. در بخش میانی این نیم دایره که زمینه ای لاجوردی دارد، نقش جدال بین شیر و اژدها دیده می شود. در فرهنگ باستانی ایران زمین جدال بین شیر و اژدها نمادی از جدال بین خیر و شر بوده است. در این تصویر در حالی كه اژدها (نماد شر) شیر را در بر گرفته شیر (نماد خیر) با فشردن گلوی اژدها شر را به آستانه نابودی می كشاند. در كنار جدال بین خیر و شر دو تفنگدار در حالی كه به زمین زانو زده اند، محل جدال بین شیر و اژدها را نشانه رفته اند.این سربازان نیز خود می توانند نمادی از خیر و شر باشند كه با هم در جنگ اند. در زیر این قسمت طاقی وجود دارد كه در ورودی را در میان گرفته است. كاشی های این قسمت به رنگ زرد فیروزه ای و لاجوردی است.پیشانی طاق با نقوش اسلیمی تزیین شده است و در قسمت زیرین نقش 2 گلدان به صورت قرینه و همین طور نقش عمارت كلاه فرنگی در طرفین این گلدان ها مشاهده می شود.در 2 طرف در ورودی نقش 2 سرباز در حال نگهبانی از بنا به چشم می خورد كه حالت چشم ها و طرز ایستادن سربازان یاد آور تابلوهای تعزیه عصر قاجار و هم چنین نشان دهنده نوع لباس رزم و قدرت است. در بخش میانی نما یك طاق جناقی وجود دارد كه در قسمت میانی آن پنجره ای به ابعاد 290*290 سانتی متر قرار دارد به نام طارمی و علت بزرگ بودن آن تامین نور تالار آیینه و ایجاد چشم انداز مناسب به فضای بیرون است.تزیینات این طاق محراب گونه دو لچكی با پس زمینه زرد همراه با نقوش اسلیمی به رنگ فیروزه ای و لاجوردی است و بین قسمت فوقانی و میانی 2 ردیف كاشی 7 رنگ نصب شده است.

آیینه خانه سردار مفخم

آیینه خانه سردار مفخم

ادرس آیینه خانه سردار مفخم

جهت مشاهده آدرس آیینه خانه سردار مفخم ، می توانید از نقشه زیر استفاده کنیدجهت مشاهده آدرس آیینه خانه سردار مفخم ، می توانید از نقشه زیر استفاده کنید


نصاویر آیینه خانه سردار مفخم

نقشه آیینه خانه سردار مفخم

نظرات شما در مورد آیینه خانه سردار مفخم